Dzień Niepodległości - 11.11. + Hymn Narodowy (Mazurek Dąbrowskiego)

Grób Nieznanego Żołnierza (Tomb of the Unknown Soldier), 

Dzień Niepodległości, Warszawa, 2012

Autor: Patryk Matyjaszczyk, Wikimedia Commons

Harcerze (boy scouts), Dzień Niepodległości, Katowice, 2008

Autor: Lestat (Jan Mehlich), Wikimedia Commons

Dzień Niepodległości = Independence Day

niepodległość = independence

podległość = dependence

podlegać = to be under someone's rule

grób = grave (you know that one already!)

nieznany = unknown

znany = known

znać = to know

żołnierz = soldier

harcerz, harcerze = boy scout(s)

 Dzień Niepodległości, Katowice, 2008.

Autor: Lestat (Jan Mehlich), Wikimedia Commons

Dzień Niepodległości, Kraków, 2010: 2010 w Krakowie, 

Lekcja Śpiewania pieśni patriotycznych 

Autor: Luxetowiec, Wikimedia Commons

lekcja = lesson

śpiewanie = singing

śpiewać = to sing

pieseń = song

patriotyczny = patriotic

Lekcja Śpiewania pieśni patriotycznych: Lesson in Singing patriotic songs

Patriotic songs have a long tradition in Polish history -- under the Partitions, particularly in the Austrian partition, traditional patriotic hymns and songs were a very powerful tool to bring people together during a time when other forms of patriotic (or political) action was severely limited.

Święta: Dzień Wszystkich Świętych i Dzień Wszystkich Zmarłych

Dzień Wszystkich Świętych, Sanok, 1.11.2011

Autor: Silar, Wikimedia Commons

Dzień Wszystkich Świętych = All Saints' Day, 1.11.

Dzień Wszystkich Zmarłych = Day of All the Dead, 2.11., more commonly known as Dzień Zaduszny, (known by its diminutive nickname as Zaduszki).

cmentarz = cemetery
grób, groby = grave(s)

odwiedzać groby, cmentarz = visit graves, cemetery

chodzić na cmentarz, 

chodzić na groby = to go to the cemetery, go to (visit) graves

sprzątać = to tidy up
czyścić = to clean
kupować = to buy
kwiat, kwiaty = flower(s)
wieniec, wieńce = wreath(s)
znicz, znicze = candles (for cemetery use only)





Co robią Polacy pierwszego listopada?

Chodzą na cmentarz/na groby.
Odwiedzają groby/cmentarz.
Sprzątają groby.
Czyszczą groby.
Kupują kwiaty, wieńce.
Zapalają znicze.
Składają wieńce.

For a really good sense of the atmosphere during the day on All Saints' Day, before dusk falls and the cemetery lights up with hundreds of beautiful candles, take a look at the many photos here of people cleaning graves.

Or you can click below on this sample of those photos of people cleaning to get to the entire page:

Then after the work is done and night falls, it is time to light the candles:

Znicze, Sanok, 1.11.2011

Autor: Silar, Wikimedia Commons

The spiritual and family element is obviously important, but so is the cleaning!

PRZED i PO / BEFORE AND AFTER

"well-tended grave.lublin.pl":

"GRAVE CLEANING WROCŁAW:

There is even an article on the "good business" nowadays of cleaning graves (this was not the case when I lived there until 2003!):

Interesy na cmentarzu. Sprzątanie grobów to znakomity biznes - gs24.pl
Profits at the cemetery. Cleaning graves is a great business.

60 zł kosztuje zlecenie firmie usługi sprzątania płyty nagrobnej pojedynczej ... zagospodarowanie terenu wokół grobu i jego pielęgnacja cena do uzgodnienia - It costs 60 zł to have a cleaning company clean a single tombstone... tidying up the area around the grave and its care price to be negotiated...

Dzień Wszystkich Świętych, Sanok, 1.11.2011

Autor: Silar, Wikimedia Commons

For more beautiful photos from All Saints' Day in Sanok in 2011, look here.

Piosenka na listopad: Zła pogoda

This is a song that preschoolers sing in Poland - the first version on the top is so you can hear the words, the second version below the text is so you can see an authentic Polish preschool performance!

Zła pogoda, kapie woda, / Bad weather, water is dripping 

kapie z nieba, kap, kap, kap. / dripping from the sky, drip, drip, drip

A w kaloszach do przedszkola / And in galoshes to preschool

idą dzieci, chlap, chlap, chlap! / kids are going, splash, splash, splash

Kap, kap, kap, / drip, drip, drip

kap, kap kap, / drip, drip, drip

idą dzieci, / kids are going 

chlap, chlap, chlap! / splash, splash, splash

Kap, kap, kap, / drip, drip, drip

kap, kap kap, / drip, drip, drip

idą dzieci, / kids are going 

chlap, chlap, chlap! / splash, splash, splash

klaszczemy = we clap
tupiemy = we stomp

Babie lato / spider web season (i.e., Indian Summer)

Autor: Józef Chełmoński (1849–1914) 

Babie lato, 1875

According to the PWN dictionary, in addition to meaning "Indian summer",  babie lato does refer to the spider webs (gossamer) that apparently float in the air during the early autumn:

babie lato «nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; też: takie dni wczesnej jesieni»

babie lato "the threads of spider silk that are carried by the wind during fair weather in early autumn; also such days in early autumn"

Although I didn't realize that there was such a thing, apparently we have the same exact thing in English:

gos·sa·mer
noun

a fine, filmy substance consisting of cobwebs spun by small spiders, which is seen especially in autumn.

Babie is also the adjective for a colloquial word for "woman", baba, so the term for Indian summer can also be interpreted as "women's summer". 

It's a bit confusing to me which came first, and whether it should really be called spider-silk summer or women's summer, so I think I'll stick with the image of spider webs and call leave it at that...

Pogoda w listopadzie: przysłowie / saying

Deszcz z początkiem listopada, mrozy w styczniu zapowiada.

Zamek Kiszewski, 3.11.2013
Autor: Stako, Wikimedia Commons

Rain in early November means frost in January.

Pogoda

Listopad

Dzisiaj mamy drugiego listopada 2016 roku. 

listopad = November



Na jesieni opadają liście. = In autumn, leaves fall.

listopad comes from leaves falling (list is related to liść, leaf, and pad is from "to fall" - in Czech, listopad is November, too, and list in Czech = leaf)


Pogoda

Jaka jest dzisiaj pogoda? What is the weather today?

Jaka była dzisiaj pogoda? What was the weather today?

Jaka była wczoraj pogoda? What was the weather yesterday?

Jaka będzie jutro pogoda? What will the weather be tomorrow?

Jaka jest pogoda na jesieni? What is weather like in autumn?
    - na jesieni = in autumn ("on autumn")

(Answer JAKA question with feminine adjective, because you are being asked about feminine noun POGODA.)

Example: Dzisiaj pogoda jest zła. Pada deszcz i wieje.

dobra = good
zła = bad

pada (deszcz) = it is raining ("it (rain) falls")
pada śnieg = it is snowing
wieje = it is windy ("it is blowing")

mróz = freezing weather

Dużo pada. It is raining a lot.
Silno pada. It is raining hard. (silno = strong)
Silno wieje. It is very windy.

You go outside and it is raining hard (like we did after class), and you exclaim:
JAK PADA! (How it is raining!)

Jak jest dzisiaj? What is it like today? (Answer JAK question with ADVERB, or noun.)

Examples: Dzisiaj jest zimno.
                  Dzisiaj jest mgła.
                  Dzisiaj jest mżawka.


zimno = cold
chłodno = cool
ciepło = warm
gorąco = hot

mżawka = drizzle
mgła = fog
pochmurno = cloudy (chmury = clouds)
mokro = wet
wilgotno = damp
    wilgoć = damp(ness)!  (Remember to have a disgusted look on your face when mentioning this! Think black mold!)

Zimno mi.  = I am cold. ("It is cold to me.")
Ciepło mi. = I am warm.
Gorąco mi. = I am hot.  (Don't say "Jestem zimny/-a ciepły/-a gorący/-a" in Polish!)

Planty (park), Kraków, 28.10.2010

Autor: Ferdziu, Wikimedia Commons

Piosenka dla Was: Już taki jestem zimny drań

Piosenka z filmu: Pieśniarz Warszawy (1934)
Autor tekstu: Jerzy Nel/Ludwik Starski
Kompozytor: Henryk Wars


Moja niania nad kołyską
Tak śpiewała mi co dzień,
Że zdobędę w życiu wszystko
I usunę wszystkich w cień.
No i prawdy była blisko,
Ale w tym jest właśnie sęk,
Że chodzę sobie, nic nie robię
I to jest mój wdzięk

Refren x 2:

Już taki jestem zimny drań
I dobrze mi z tym, bez dwóch zdań,
Bo w tym jest rzeczy sedno,
Że jest mi wszystko jedno,
Już taki jestem zimny drań.




Mieczysław Fogg's version (1960? notice his pronunciation of the letter Ł):

Posłuchajcie mej piosenki
I o litość błagam was,
Rzewne tony, rzewne dźwięki
Wzruszą marmur, beton, głaz,
Czy do wyciągniętej ręki
Wpadnie grosz, czy złotych sto,
Mnie nie zależy, bądźmy szczerzy,
Grunt, by jakoś szło.

Już taki jestem zimny drań
I dobrze mi z tym, bez dwóch zdań,
Bo w tym jest rzeczy sedno,
Że jest mi wszystko jedno,
Już taki jestem zimny drań.

Moja mama nad kołyską
Tak śpiewała mi co dzień,
Że zdobędę w życiu wszystko
I usunę wszystkich w cień.
A że prawdy była blisko,
To w tym jest właśnie sęk,
Że chodzę sobie, nic nie robię
I w tym jest mój wdzięk

Już taki jestem zimny drań
I dobrze mi z tym, bez dwóch zdań,
Bo w tym jest rzeczy sedno,
Że jest mi wszystko jedno,
Już taki jestem zimny drań.